XVIII Zlot Rowerowy Mszczonów 2022

CookiesAccept

UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii.

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to.

Zrozumiałem

foto1
foto1
foto1
foto1
foto1

Towarzystwo Cyklistów w Jaktorowie

26 czerwca 2022 r.

save 20220629 061938

W gorącą niedzielę 26 czerwca 2022 roku uczestniczyliśmy w XVIII zlocie rowerowym do miejscowości Mszczonów. Organizowany przez Towarzystwo Cyklistów w Jaktorowie Zlot Rowerowy jest imprezą cykliczną, od lat znajdującą się w powiatowym kalendarzu imprez turystycznych Starostwa Grodziskiego. Zlot miał na celu unikalne przesłanie łączące rekreację rodzinną z historią i promocją terenów obecnego powiatu Grodziskiego.
Głównym celem tegorocznego zlotu było poznanie historii rodu Maklakiewiczów oraz zwiedzanie miasta Mszczonów.
Wystartowaliśmy o godz. 10.00 sprzed Centrum Medycznego. Niestety, upał ok.32°C zmusił wielu chętnych do udziału w tej imprezie do pozostania w domu. No cóż, było nas mniej ale za to zlot przybrał charakter kameralny. Pomimo tego, podczas zlotu była bardzo dobra atmosfera, ukierunkowana na zaznajomienie się z kolejnymi istotnymi miejscami w naszej okolicy. Na mecie naszej wycieczki, czyli przed domem Rodziny Maklakiewiczów w Mszczonowie, powitała nas założycielka Izby Pamięci Rodziny Maklakiewiczów pani Barbara Gryglewska, historyk ale przede wszystkim pasjonatka i miłośniczka tego rodu.
Z wielką przyjemnością wysłuchaliśmy informacji o historii miasta i domu rodziny Maklakiewiczów, a przede wszystkim o genezie i najwybitniejszych postaciach rodziny. Izba Pamięci Rodziny Maklakiewiczów – najsłynniejszego mszczonowskiego rodu, powstała dzięki lokalnym pasjonatom i mieści się ona w dawnym domu Maklakiewiczów przy ulicy Kościuszki 1 (jednym z najstarszych w mieście i jednym z niewielu, który ocalał z wojennej pożogi), odkupionym od rodziny z przeznaczeniem na muzeum.

 

Historia rodu Maklakiewiczów

Maklakiewicz

Pierwszy z lewej Jan Nepomucen Maklakiewicz (senior rodu), dalej jego żona Rozalia Izbicka oraz syn Jan Adam Maklakiewicz.

rodzina Maklakiewicz

W rodzinie Maklakiewiczów od samego początku zakorzenione były tradycje muzyczne a wśród jej przedstawicieli na przełomie lat wyrastali kompozytorzy, dyrygenci, muzycy, pedagodzy…

Jan Nepomucen Maklakiewicz – Senior rodu, mając 16 lat został organistą w puszczy Mariańskiej. Jego zawód sprawił, że wciągnął i zaraził miłością do muzyki całą swoją rodzinę. Na działce gdzie znajdował się parterowy budynek mieszkalny, w części drewniany, Jan Nepomucen prowadził zorganizowane przez siebie chóry parafialne oraz próby miejscowej orkiestry strażackiej.

Najwybitniejszym przedstawicielem rodu był Jan Adam Maklakiewicz (1899-1954) syn seniora rodu, który zaczął komponować już jako 13-latek. Studiował jednocześnie na trzech uczelniach, pracując w tym czasie na utrzymanie jako kasjer na kolei. W okresie międzywojennym, w uznaniu wybitnego talentu, otrzymał stypendium na studia kompozytorskie w Paryżu. Po wojnie kierował Państwową Filharmonią w Krakowie, Filharmonią Narodową w Warszawie, był także wykładowcą Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie.

Tutaj powstawały przedstawienia teatru ludowego, w tym rokrocznie realizowane jasełka. W latach 1915 – 1917, Jan Adam Maklakiewicz w czasie przerwy w nauce spowodowanej przeprowadzoną przez władze carskie likwidacją VIII Gimnazjum Rządowego w Warszawie zakłada w Mszczonowie, w domu rodzinnym, orkiestrę typu Odeon (instrumentaliści zwerbowani byli z grupy umuzykalnionych mieszkańców Mszczonowa). Dla tego zespołu J. A. Maklakiewicz opracowuje szereg utworów m.in.: uwerturę „Halki” Moniuszki, utworów Kurpińskiego i Karłowicza. Opracowania te do dzisiaj znajdują się w fachowych spisach zebranego dorobku muzycznego kompozytora.

Również w Mszczonowie w latach 1920-1921 przebywający w domu rodzinnym Jan Adam komponuje dwie znaczące w jego dorobku pieśni: „Różaniec” i „Moja piosenka”.

Równocześnie, obok rozwiniętej już działalności muzycznej Jana Adama, dojrzewa artystycznie w domu rodzinnym talent drugiego wybitnego muzyka (powszechnie uznawanego za najzdolniejszego w rodzinie) Franciszka Izbickiego Maklakiewicza.

Dowodem niezwykłości jego talentu jest fakt, iż w wieku 14 lat rozpoczyna studia kompozytorskie u Kazimierza Sikorskiego w Konserwatorium Warszawskim. Franciszek Izbicki posiadał również uzdolnienia literackie i matematyczne. Niezwykle uduchowiony rozpoczyna studia w Warszawskim Seminarium Duchownym, ale przerywa je i kontynuuje naukę na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. Przebywając we Mszczonowie u rodziców , zajmuje się intensywną twórczością kompozytorską, obejmującą duże i kameralne formy muzyczne, muzykę popularną i filmową. Tutaj kształtuje się bardzo silna osobowość Franciszka, w szczególności jego światopogląd i dojrzałość patriotyczna. Efektem tego procesu jest fakt, iż w wieku 24 lat, mimo poważnej choroby serca, sam zgłasza się do wojska, aby uczestniczyć w kampanii obronnej 1939 roku. Po 26 dniach służby ginie pod Łukowem w czasie działań wojennych.

Także trzeci z braci Maklakiewiczów – Tadeusz Wojciech, dojrzewał osobowościowo we Mszczonowie. Jako dziecko aktywnie asystował ojcu i braciom w prowadzeniu działalności muzycznej domu przy ulicy Kościuszki.

Dom Maklakiewiczów

Dom Maklakiewiczów jest jednym z najstarszych budynków znajdujących się w Mszczonowie. Jego wartość w kontekście zachowanych elementów architektonicznych, konstytuuje fakt utrzymania do dzisiaj nienaruszonego stanu pierwotnego. Pomimo ekstremalnych zniszczeń miasta w czasie pożarów, które miały miejsce w latach 1939 – 1945, w tym miejscu utrzymał się układ urbanistyczny z pierwszej połowy XX wieku.
Dom w roku 1930 po pożarze tzw. „Domu Ludowego” przejął funkcję centrum aktywności społeczno- kulturalnej w mieście. Pozwalała na to modernizacja budynku, która właśnie w tamtym roku została zakończona. Do parteru dobudowano piętro i strych, wzmocniono płytkie fundamenty. Modernizacja i prace budowlane prowadziła firma Kierlańczyk. W latach 1930 – 1939 dom Maklakiewiczów pełnił osiową rolę w życiu Mszczonowa. Jan Adam był już bardzo znanym artystą, zakończył studia w Paryżu, współpracował z czołowymi osobistościami polskiej sztuki – z Leonem Schillerem, Juliuszem Osterwą. W domu tym, dzięki stałym, bieżącym kontaktom z elitą kulturalną kraju, z łatwością rozwijał się talent innych członków rodziny: Marii Szalińskiej – śpiewaczki; jej syna, później wybitnego kompozytora, dyrygenta i pedagoga, Antoniego Szalińskiego. Tutaj dorastał wnuk Jana Nepomucena, syn Ładysława Maklakiewicza – przedwcześnie zmarły Zdzisław Maklakiewicz – wybitny polski aktor, powstaniec warszawski.

W latach powojennych w domu Maklakiewiczów przebywali inni artyści polscy, muzycy, aktorzy, literaci, do dzisiaj twórczo działający w obszarze kultury polskiej, ale także w Europie i na innych kontynentach.

W konkluzji należy podkreślić, że dom rodzinny Maklakiewiczów jest nie tylko wyjątkową kuźnią talentów i szczególnym źródłem fenomenów kultury polskiej wieku XX, ale także i to w skali europejskiej, wzorcem naturalnej aktywizacji społeczności lokalnej do działalności kulturotwórczej. Proces związany z tak spełnianą funkcją społeczną, posiadał wyjątkową siłę uświadamiania ludności w patrymonialnej tożsamości lokalnej, jako atrybutu swego pochodzenia i dobrostanu.

Dom Maklakiewiczow przed wojna

Dom Maklakiewiczów z lat przedwojennych

Budynek znajduje się na działce przy obecnej ulicy Kościuszki 1. Działkę tę nabył Jan Nepomucen Maklakiewicz około 1905 roku po przyjeździe do Mszczonowa i objęciu w tutejszej parafii funkcji organisty.

Dom Maklakiewiczow obecnie

Dom Rodziny Maklakiewiczów w stanie obecnym

Kontynuując muzyczne tradycje rodziny Maklakiewiczów, w budynku IPRM od 2015 r. prowadzone są bezpłatne zajęcia nauki gry na instrumentach jak: akordeon, flet poprzeczny, gitara (akustyczna, klasyczna, elektryczna), keyboard, klarnet, pianino, perkusja, saksofon lub wiolonczela.

Po takim wykładzie udaliśmy się na krótki odpoczynek w amfiteatrze mszczonowskim. Z uwagi na wysoką temperaturę powietrza i w trosce o zdrowie uczestników zlotu organizatorzy zlotu zrezygnowali z dalszego zwiedzania zabytków Mszczonowa. Dla nas będzie to powodem do odwiedzenia tego miasta w innych dogodnych terminach.

Następnie „w drodze powrotnej” udaliśmy się do Radziejowic na podsumowanie i zakończenie XVIII Zlotu Rowerowego TCJ. Prezes TCJ Tadeusz Zawadzki podziękował wszystkim uczestnikom zlotu za zaangażowanie i wytrwałość, po czym wręczył legitymacje nowym członkom, medale 15- lecia TCJ uczestnikom zlotu oraz podziękowania organizatorom zlotu. Po krótkim odpoczynku i „popasie” wróciliśmy cali i zdrowi do Jaktorowa.

Założenia i cele tegorocznego Zlotu zostały osiągnięte. Uczestnicy mogli pogłębić swoją wiedzę historyczną o regionie, jak też naocznie zobaczyć to piękne miasto oraz jego zabytki. Zapadło również stanowcze postanowienie ponownego przyjazdu do Mszczonowa w formie wycieczki rowerowej TCJ lub też we własnym zakresie np. w gronie rodzinnym.

Opracował: Grzegorz Zimiński – uczestnik zlotu